اما اگر يكى از آن دو ، رطوبتِ سرايت كننده به ديگرى داشته باشد ، تنجّس پديد مىآيد . 1 البتة در تنجّس شئ پاك با ملاقاة متنجس اختلاف است ( - - ) قاعدهء تنجيس متنجس ) . موارد استثنا : اين موارد از قاعدهء ياد شده استثنا شده است . 1 ) . ملاقاة با نجاست در باطن بدن : اگر چيز پاكى در باطن بدن با نجاستى همچون خون ملاقاة كند ، در صورتي كه اثرى از خون بر آن نباشد ، پاك است 2 - - ) باطن ) . 2 . ملاقاة نجاست با آب مطلقِ كر ( - - ) آب كر ) يا آب جارى ( - - ) آب جارى ) يا بنابر قولي ، آب مطلقِ قليل ( - - ) آب قليل ) مگر آنكه رنگ ، بو يا مزهء آب بر اثر نجاست تغيير كند . مدرك قاعده : بر اعتبار قاعدهء ياد شده به اجماع ورواياتى كه در موارد خاص وارد شده ، استناد كرده‌اند . 3 برخى گفته‌اند : جز اجماع دليلي بر كلّيت قاعده وجود ندارد . اجماع نيز بر تنجّس ملاقاة كنندهء عين نجس است نه ملاقاة كنندهء متنجس . 4 قاعدهء تَنجيس مُتَنَجس قاعدهء تَنجيس مُتَنَجس : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده عبارت است از اينكه آنچه به سبب ملاقاة با عين نجاست ، مانند خون يا ادرار نجس شده است ، چنانچه با شئ پاك ديگرى ملاقاة كند ، آن را نجس مىكند . عنوان قاعده از عناوين بحث برانگيز ميان فقها است ؛ از اين رو ، برخى در خصوص اين موضوع ، رساله‌اى مستقل نگاشته‌اند . « البرهان المؤسس لتحقيق أنَّ المُتَنَجّس لايُنَجِّس » نوشتهء سيد عبد الكريم بن محمد جواد موسوى جزايرى ( م 1214 ه . ق ) و « رسالة في تنجيس المُتَنَجّس » نگاشته محمد جواد بن حسن بلاغى ( م 1352 ه . ق ) نمونه‌اى از تأليفات در اين موضوع است .

--> ( 1 ) . المعالم الزلفى / 327 ؛ كتاب الطهارة ( اراكى ) 1 / 14 ( 2 ) . العروة الوثقى 1 / 118 و 244 ( 3 ) . ينابيع الاحكام 1 / 335 ( 4 ) . رساله‌هاى خطى فقهى ( عدم تنجيس المتنجس ) / 672 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) 5 / 337 .